Hatipoğlu Muhammed’in Ferahnâme Adlı Eseri ve Eserdeki Sıfatlar Hakkında Bir Değerlendirme (Koyunoğlu Nüshası)
Yayınlanmış 2026-06-28
Anahtar Kelimeler
- Hatiboğlu Muhammed, Ferahnâme, Sıfatlar, Eşdizimlilik, Eski Anadolu Türkçesi
Telif Hakkı (c) 2026 Banu Yeşiloğlu (Yazar)
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Öz
Ferahnâme, Eski Anadolu Türkçesi Döneminde Hatiboğlu Mehmet (Muhammed) tarafından 15. yüzyılda yazılmış bir hadis tercümesidir. Eser, Darîr’in Yüz Hadis ve Yüz Hikâye tercümesinden faydalanılarak kaleme alınmıştır. Eser, hadis tercümelerinin daha iyi anlaşılabilmesi için bazı hikâyelere, dinî ve ahlâkî öğütlere yer verirken namaz, oruç, hac, niyet, ihlas, cömertlik gibi konuları işleyerek hadislerle İslâm dininin esaslarını öğretmeyi amaçlamıştır. Çalışmada eserin 1b-20b varakları arası tıpkıbasıma sadık kalınarak çeviri yazı ile okunmuştur, daha sonra metnin ses özellikleri ve metinde geçen sıfatlar detaylı bir şekilde incelenmiştir. Cümlelerdeki sıfatların cümlede hangi anlamda kullanıldığı ve cümle içerisinde ne gibi değişikliklere yol açtığı tespit edilmiştir. 450 adet sıfat örneği tek tek incelenerek açıklanmış ve metne nasıl bir anlam kattığı belirtilmiştir.
İndirmeler
Referanslar
- Coşan, M. Esad (2008). Hatiboğlu Muhammed ve Eserleri, İstanbul
- Ertaylan, İsmail Hakkı (1960). Hatiboğlu, Bahrül Hakayık, İstanbul: İstanbul Üniversitesi Yayınları.
- Nemeth, Julius (1919). Das Ferahnameh des İbn Hatib, Le Monde Oriental, s. 145-184.
- Korkmaz, Zeynep (2014). Türkiye Türkçesi Grameri (Şekil Bilgisi), Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, s. 333.
- Köprülü, Mehmet Fuat (1928). İbn Hatib, Ferahnâme, TM, II s. 491.
- Mansuroğlu, Mecdut (1946). Anadolu’da Türk Dili ve Edebiyatının İlk Mahsulleri, Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi, I. sayı, s. 9-17.
- Özkan, Mustafa (1996). “Ferahnâme”, TDV İslam Ansiklopedisi, İstanbul
- Smirnov, Vasily Dmitrieviç (1903). Mecmûa-i Müntehebât-ı Âsâr-ı Osmâniyye, St.Petersburg, s. XXII.
- Şahin, Hatice (2020). Hatiboğlu- Ferahnâme, Bursa: Türk Ocakları Yayınları.
- Taş, İsmail (2008). Hatiboğlu Muhammed’in Ferahnâme Eseri Hakkında Bir Değerlendirme: Bosna Nüshası Örneği, Karabük Türkoloji Dergisi, Cilt/Sayı: 6-2 (2023), Karabük 2023, s. 70-107
- Yeşiloğlu, Banu (2023). Hatipoğlu Muhammed’in Ferahnâme Adlı Eserinde Sıfatların Metinbilim ve Anlambilim Açısından İncelenmesi (Koyunoğlu Nüshası). Karabük Üniversitesi Yüksek Lisans Tezi.